Schuldafbouw zonder te investeren is onzin

Financiën

Investeren en schuldafbouw

Zes jaar lang hoorden we: "Schuldafbouw!!!", en "Opnieuw forse schuldafbouw!" galmen door door de straten van Meise... schepen Jonathan van financiën blijft maar schulden doen verdwijnen... “In 2 jaar tijd heeft Meise haar schulden met ongeveer 8 miljoen euro afgebouwd”, titelt hij op de N-VA-website.

Maar wat betekent dat? Staat Meise er nu beter voor? 8 miljoen afbouwen op twee jaar tijd... De schepen van financiën beschikt blijkbaar over bijzondere gaven. Of is het een goocheltruuk?

Laten we een keer kijken in de toverboeken. We vonden er een paar terug op de website van de gemeente Meise: Hier staan ze.

Download de meest recente jaarrekening (op 29/8/2018 is de meest recente beschikbare versie die van boekjaar 2016). Op pagina 149 begint een gevat overzicht van de exploitatie (de werkingskosten: lonen, verwarming, onderwijs, sport... vanaf p. 151) en investeringen (onderhoudswerken gebouwen, wegen, machines, rioleringen... vanaf p. 167)

Onder de 'exploitatieuitgaven' zien we dat er in totaal 26,3 miljoen euro voorzien was en 24,4 miljoen euro opgesouppeerd werd. Een realisatie van 93%. Dat lijkt wel oké. T.t.z. men blijft binnen budget. Of die exploitatiekosten de moeite lonen, daarover spreken we ons nu niet uit.

Onder de 'investeringsuitgaven' vinden we 9,7 miljoen euro gebudgeteerd (verplichte uitgaven voor rioleringen, aankoop en onderhoudswerkzaamheden gebouwen en wegen) en 3,1 miljoen euro uitgegeven. 33% van de geplande werken en/of investeringen werd dus uitgevoerd.

Ahà: Door het dak niet te repareren, de fietspaden te laten wegzakken en de rioleringen niet te vernieuwen maken we WINST! Dat vroegere gemeenteraden daar niet eerder op gekomen waren. En dat JAAR NA JAAR! Als je de vergelijkbare documenten van de jaren daarvoor opent, kom je telkens op de zelfde magie! Je doet slechts +/- 30% van wat je zou moeten doen en je wordt slapend rijk! Bovendien word je daar minder moe van. Want je doet maar 30% van het werk. De overige tijd kan je dus spenderen aan het schrijven van artikels over de magische schuldafbouw. Want die mag gezien zijn!

 

Als een gemeente niet of onvoldoende investeert, dan vermindert de waarde van haar patrimonium. Als je niet investeert in je dakgoten, dan spaar je wel wat geld uit, maar de dag dat het water binnensijpelt ben je snel dat 'gespaarde' geld weer kwijt. Erger nog, de kosten zullen snel de pan uitswingen en voor je het weet heb je veel hogere herstelkosten dan je dacht te sparen. 

Kijk maar naar de brug in Genua; niet wat je noemt 'slim beleid'.  

Hoe zit het met de inkomsten?

Een gemeente heeft meerdere bronnen van inkomsten.

  • Er zijn uiteraard de belastingen op inkomsten uit lonen en wedden, kadastrale belasting, handel en industrie (geïnd via de jaarlijks belastingbrief) en andere lokale belastingen zoals op reclamedrukwerk e.d.
  • Maar omdat er grote inkomsten verschillen zijn bij de burgers, alnaargelang de gemeente, voorziet Vlaanderen een aantal financieringsfondsen om de kwaliteit van de dienstverlening te garanderen of subsidies van de Vlaamse en federale overheid.
  • Dan zijn er nog wat kleinere inkomsten uit diensten die de gemeente verleent. 
  • En niet te vergeten allerhande subsidies op zeer uiteenlopende vlakken zoals beschermd patrimonium, versterking van handelskernen, onderhoud en renovatie van gebouwen voor erediensten en analogen enz...

Sommige inkomsten komen vanzelf, achter andere inkomsten moet je achteraan.

Subsidies bijvoorbeeld worden zelden of nooit aangevraagd. Op dit vlak is de gemeente duidelijk niet actief en laat ze ongetwijfeld grote sommen liggen.

Wie zijn patrimonium verkoopt, verarmt

In minder dan 10 jaar heeft Meise al heel wat patrimonium verkocht. Uiteraard heb je dan cash in je handen. En daar kan je facturen mee betalen. Maar is dat altijd een goede oplossing? 

  • Grond aan de Hof ter Wildeweg (gr juni 2018)
  • De pastorie van Wolvertem 
  • De pastorie van Rossem
  • Het schoolhuis van Imde
  • en (gelukkig nog niet verkocht) het oud gemeentehuis van Wolvertem

 

Dweilen met de kraan open

Wie het auditverslag van Audit Vlaanderen leest, moet vaststellen dat onze gemeenteportemonnee lekt als een vergiet. Deze audit onderzocht hoe de gemeente haar aankopen doet en hoe ze werken opvolgt, of net niét opvolgt!

Hieronder een kleine bloemlezing van de frappantste opmerkingen die in het rapport te lezen zijn: (doe de moeite en lees het document zeker nog eens door... en stel u voor dat het over uw geld gaat...)

Om van de taal van 'een'administrator' iets 'betekenisvol voor een gewoon mens' te maken, passen we de opmerkingen toe op een reële situatie dichter bij.

Stel: Je koopt een huis en wil het verbouwen. Voor de werken stel je een aannemer aan. En jij volgt op (of dus net niet). Stel je de vraag hoe lang je dit zou volhouden...

  • het aankoopproces mist duidelijkheid en systematische aanpak ( => de aannemer verkoopt je een toilet terwijl je een lavabo nodig had ... )
  • men werkt niet actief aan het bevorderen van deontologisch en integer handelen ( => je tekent je contract met de bouwfirma in een sjiek restaurant in Meise... )
  • er is onvoldoende zekerheid dat alle contracten degelijk worden beheerd ( => je vertrouwt erop dat de electrische installatie conform de wet is; het attest levert hij wel bij gelegenheid... )
  • de identificatie en validatie van behoeften verloopt weinig gestructureerd ( => de aannemer mag zelf beslissen hoeveel toiletten er staan in je huis )
  • opdrachten worden te vaak aan dezelfde bedrijven gegund ( => je werkt steeds met de zelfde aannemer, je informeert nooit over de prijs bij een ander... )
  • men waakt onvoldoende over de systematische naleving van werken ( => na de werken ga je niet ter plekke controleren, als hij zegt dat het klaar is, vertrouw je hem )
  • slecht gevolgde procedures rond mededinging en gelijkbehandeling van leveranciers ( => je aannemer weet elke dag horrorverhalen te vertellen over andere aannemers, je blijft dus veilig bij hem! )
  • opmaak bestelbons gebeurt in de helft van de kleine werken niet voorafgaand, maar volgend op de uitvoering van het werk ( => de aannemer beslist om werktuigen te kopen en praat er pas over als je moet betalen )
  • de gemeente treedt zelden formeel op wanneer aannemers hun werk onvoldoende kwaliteitsvol uitvoeren ( => de voordeur klemt omdat de muur scheef is, maar daar kan de aannemer toch niet aan doen...)
  • 26% van de facturen wordt te laat betaald ( => de facturen van je aannemer betaal je wel als je eens tijd hebt )

Hoe lang zou je dit volhouden mochten jouw financiële bronnen beperkt zijn? Alleen een gemeente, omdat ze haar geld krijgt van de overheid of gewoon de belastingen verhoogt als het geld op is, kan zich zulk een chaos veroorloven.

Belastingverhoging

De huidige meerderheid kondigde aan de belastingen niet te zullen verhogen. Dat dacht je maar. Eind 2016 was het al zover. De inkomsten uit belastingen vielen tegen en het financiëel evenwicht werd niet gehaald. Er werd beslist om de gemeentelijke opcentiemen op onroerende voorheffing op te trekken van 1000 naar 1200.

Het ziet er niet naar uit dat we van deze verhoging snel weer af zullen komen. Zeker niet als er niet hard gewerkt wordt voor nieuwe subsidies of aan de uitgavezijde niet ernstig werk gemaakt zal worden van de kwaliteit van de opvolging van de aankopen zoals hierboven beschreven.

 

PRO wildat het nieuwe gemeentebestuur werk maakt van haar investeringen en stopt met de indruk te wekken dat niet investeren in patrimonium, wegen en riolering 'goed bestuur' zou zijn. Het ondermijnt de financiering van de gemeente op lange termijn.

PRO wildat de gemeente werk maakt van het aantrekken van diverse subsidies en haar administratie de opdracht geeft om een inventaris te maken van alle mogelijke bronnen. Hiermee voorkomt ze dat het geld dat niet via subsidies binnen komt, moet geïnd worden via belastingen.

PRO wildat er gestopt wordt met de verkoop van waardevol patrimonium. Het creëert heel even cash, maar verarmt de gemeente op lange termijn.

PRO wildat de gemeente met de grootste hoogdringendheid en op een zeer zichtbare manier komaf maakt met de manier waarop ze haar aankopen regelt. De resultaten van de audit zijn haar leidraad. Meer audits worden aangevraagd.